Sneltoetsen
Een sneltoets is een toetscombinatie die een opdracht uitvoert waarvoor je anders de muis en een menu nodig hebt. Je houdt een of twee hulptoetsen ingedrukt (Ctrl, Shift, Alt of Cmd) en drukt op een letter. Dat scheelt per keer een paar seconden, en op een werkdag al snel een stuk meer.
De zes die je het vaakst nodig hebt
- Ctrl + C Kopiëren
- Ctrl + V Plakken
- Ctrl + Z Ongedaan maken
- Ctrl + S Opslaan
- Ctrl + F Zoeken
- Alt + Tab Wisselen tussen programma's
Op een Mac vervang je Ctrl vrijwel altijd door Cmd. De rest van de combinatie blijft hetzelfde.
Per systeem
De hulptoetsen en wat ze doen
Een hulptoets (of modificatietoets) doet zelf niets, maar verandert de betekenis van de toets die je erbij indrukt. Windows kent er vier, en ze hebben elk een eigen rol:
- Ctrl – opdrachten binnen een programma: kopiëren, opslaan, zoeken.
- Shift – uitbreiden of omkeren: selecteren tot een punt, of een handeling de andere kant op laten werken.
- Alt – het menu bedienen, en alt codes typen.
- Win – opdrachten van Windows zelf: vensters schikken, het tekenmenu openen, vergrendelen.
Op een Mac neemt Cmd de rol van Ctrl over, en heet de alt-toets de option-toets. Dat is de belangrijkste vertaalslag als je van het ene systeem naar het andere gaat.
Shift keert een sneltoets om
Een handige vuistregel die veel mensen niet kennen: Shift toevoegen aan een bestaande sneltoets doet vaak het omgekeerde. Ctrl + Z maakt ongedaan, Ctrl + Shift + Z voert opnieuw uit. Tab springt vooruit, Shift + Tab terug. Ctrl + V plakt met opmaak, Ctrl + Shift + V zonder.
Sneltoetsen verschillen per programma
De combinaties hierboven werken bijna overal. Daarnaast heeft elk programma eigen sneltoetsen. In de menu's staat de bijbehorende combinatie meestal achter de menu-opdracht, dus daar kun je ze opzoeken voor het programma dat je gebruikt.
In Word en Excel kun je bovendien zelf een sneltoets koppelen aan een opdracht of een symbool. Dat is handig als je bijvoorbeeld vaak een ° of een € nodig hebt: via Invoegen → Symbool → Sneltoets wijs je er een eigen combinatie aan toe.
Veelgestelde vragen
Wat is een sneltoets precies?
Een sneltoets is een toetscombinatie die een opdracht uitvoert waarvoor je anders de muis en een menu nodig hebt. Je houdt een of meer hulptoetsen ingedrukt en drukt op een letter of functietoets.
Hoe vind ik de sneltoetsen van een programma?
In de menu's staat de bijbehorende combinatie meestal rechts achter de opdracht. Veel programma's hebben daarnaast een overzicht achter Ctrl + / of in het helpmenu.
Kan ik zelf een sneltoets maken?
In Word en Excel wel, via Bestand → Opties → Lint aanpassen → Sneltoetsen. Voor Windows als geheel heb je een hulpprogramma als AutoHotkey nodig, of je maakt een snelkoppeling met een toegewezen toetsencombinatie.
Werken sneltoetsen ook in de browser?
Grotendeels. Browsers nemen sommige combinaties zelf over (Ctrl + T voor een nieuw tabblad bijvoorbeeld), waardoor ze niet doorkomen bij de webpagina. Dat is ook waarom alt codes in webformulieren soms niet werken.